Konstitutsiyaviy sudga murojaat qilish

Konstitutsiyaviy sudning vazifasi

O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyaviy sudi normativ-huquqiy hujjatlarning O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga muvofiqligini tekshiradi.

Konstitutsiyaviy sud, jumladan:

qonunlar, Oliy Majlis palatalarining qarorlari, Prezident hujjatlari, Hukumat va mahalliy davlat hokimiyati organlari qarorlarining Konstitutsiyaga muvofiqligini aniqlaydi;
O‘zbekiston Respublikasining davlatlararo shartnomaviy va boshqa majburiyatlarini Konstitutsiyaga muvofiqlik nuqtai nazaridan ko‘rib chiqadi;
Konstitutsiya va qonun normalariga sharh beradi;
konstitutsiyaviy qonunlar hamda xalqaro shartnomalarni ratifikatsiya qilish to‘g‘risidagi qonunlarni Prezident imzolashidan oldin tekshiradi;
Qoraqalpog‘iston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga oid masalalarni ko‘rib chiqadi;
har yili mamlakatdagi konstitutsiyaviy qonuniylik holati to‘g‘risida axborot taqdim etadi.

Murojaat qilish huquqiga ega sub’ektlar

Konstitutsiyaviy sudga Oliy Majlis palatalari, Prezident, Vazirlar Mahkamasi, Ombudsman, Bolalar ombudsmani, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorg‘i Kengesi, deputatlar yoki senatorlarning kamida to‘rtdan bir qismidan iborat guruh, Oliy sud, Bosh prokuror, Hisob palatasi, Inson huquqlari bo‘yicha Milliy markaz va Biznes-ombudsman murojaat qilishi mumkin.

Fuqarolar va yuridik shaxslar esa konstitutsiyaviy shikoyat bilan murojaat qilish huquqiga ega.

Fuqaro yoki yuridik shaxs qachon shikoyat berishi mumkin?

Konstitutsiyaviy shikoyat berish uchun quyidagi shartlarning barchasi mavjud bo‘lishi kerak:

shikoyat qilinayotgan qonun muayyan sud ishida qo‘llanilgan bo‘lishi;
ishni sudda ko‘rib chiqish tugallangan bo‘lishi;
apellyatsiya, kassatsiya va qonunda nazarda tutilgan boshqa sud himoyasi vositalaridan foydalanib bo‘lingan bo‘lishi;
qo‘llanilgan qonun shaxsning konstitutsiyaviy huquq va erkinliklarini buzgan deb hisoblanishi.

Shikoyat sudda ishni ko‘rib chiqish tugallangan kundan e’tiboran bir yildan kechiktirmay beriladi.

Muhim: Konstitutsiyaviy sud oddiy sudning hal qiluv qarori, hukmi yoki ajrimini qayta tekshirmaydi. U muayyan ishda qo‘llanilgan qonun yoki uning bir qismining Konstitutsiyaga muvofiqligini baholaydi.

Murojaatni rasmiylashtirish

Murojaat yozma yoki elektron shaklda yuborilishi mumkin. Unda:

murojaat qiluvchining shaxsiy yoki tashkiliy ma’lumotlari;
tekshirilishi so‘ralayotgan qonunning nomi, raqami va qabul qilingan sanasi;
Konstitutsiyaning qaysi normalariga nomuvofiqlik mavjudligi;
murojaat qiluvchining huquqiy nuqtai nazari;
ish sudda ko‘rib chiqilganligi va barcha sud himoyasi vositalaridan foydalanilganligi;
ilova qilinayotgan hujjatlar ro‘yxati ko‘rsatiladi.

Shikoyatga sud qarorlarining nusxalari, qo‘llanilgan qonun matni, vakil ishtirok etsa, uning vakolatini tasdiqlovchi hujjatlar ilova qilinishi lozim.

Shikoyat bilan murojaat qilgan fuqaroning iltimosiga ko‘ra, qonunda belgilangan hollarda Konstitutsiyaviy sud davlat hisobidan yuridik yordam ko‘rsatadigan advokat ishtirokini ta’minlash choralarini ko‘radi.

Tartib «O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyaviy sudi to‘g‘risida»gi Konstitutsiyaviy Qonun bilan belgilangan.