Huquqiy maslahat - bepul,tezkor, hammaga!

  • 42006 marta o'qildi

Ma’muriy ish tushunchasi

Manfaatdor shaxs o‘zining buzilgan yoki nizolashilayotgan huquqlari yoxud qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlarini himoya qilish uchun ma’muriy sudga murojaat qilishga haqli.

Ma’muriy sudlar davlat boshqaruvi sohasida yuzaga keladigan ommaviy-huquqiy munosabatlardan kelib chiquvchi nizolarni ko‘radi. Bunda nizoning bir tomonida, odatda, ma’muriy organ, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi yoki ularning mansabdor shaxsi ishtirok etadi.

Ma’muriy sudlarga, jumladan, quyidagi nizolar taalluqli bo‘lishi mumkin:

  • ma’muriy organlar va mansabdor shaxslarning qarorlari, harakatlari yoki harakatsizligi ustidan berilgan shikoyatlar;
  • davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni rad etish yoki belgilangan muddatda ro‘yxatdan o‘tkazishdan bo‘yin tovlash bilan bog‘liq nizolar;
  • notarial harakatni amalga oshirishni rad etish yoki notarial harakatning qonuniyligiga oid nizolar;
  • saylov komissiyalarining qarorlari va harakatlari ustidan berilgan shikoyatlar;
  • qonun bilan ma’muriy sud vakolatiga kiritilgan boshqa ommaviy-huquqiy nizolar.

Konstitutsiyaviy, fuqarolik, jinoyat, iqtisodiy yoki harbiy sud ish yurituviga taalluqli masalalar ma’muriy sud tomonidan ko‘rib chiqilmaydi.

Muhim: Ma’muriy ishni ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ish bilan adashtirmaslik kerak. Ma’muriy sud, asosan, shaxs bilan ma’muriy organ o‘rtasidagi ommaviy-huquqiy nizoni hal qiladi. Ma’muriy huquqbuzarlik uchun javobgarlik masalasi esa alohida qonunchilik asosida vakolatli organ yoki sud tomonidan ko‘rib chiqiladi.

Sudga murojaat qilish shakllari

Ma’muriy sudga murojaat:

  • ariza (shikoyat);
  • iltimosnoma;
  • apellyatsiya yoki kassatsiya tartibida shikoyat yoxud protest shaklida beriladi.

Murojaatda sudning nomi, arizachi va javobgar haqidagi ma’lumotlar, nizolashilayotgan qaror, harakat yoki harakatsizlik, talabning mazmuni hamda uni tasdiqlovchi holatlar ko‘rsatilishi kerak.

Nizolashilayotgan ma’muriy hujjat ustidan sudga shikoyat berilganining o‘zi uning ijrosini avtomatik ravishda to‘xtatmaydi. Zarur bo‘lsa, arizachi suddan dastlabki himoya chorasini qo‘llashni so‘rashi mumkin.

Ma’muriy ishni shakllantirish

Ma’muriy ish sudga taqdim etilgan, sud tomonidan talab qilib olingan yoki ishni ko‘rish jarayonida tuzilgan hujjatlar asosida shakllantiriladi.

Ish qog‘oz shaklida yoki elektron shaklda yuritilishi mumkin. Elektron hujjatlar qonunchilik talablariga muvofiq elektron raqamli imzo bilan tasdiqlanadi. Sudlar o‘rtasida ish materiallari axborot tizimi orqali elektron shaklda yuborilishi mumkin.

Ma’muriy sud hujjatlari

Ma’muriy sud quyidagi sud hujjatlarini qabul qiladi:

  • hal qiluv qarori;
  • ajrim;
  • qaror.

Birinchi instantsiya sudi ishni mazmunan hal qilganda hal qiluv qarori qabul qiladi. Ishni mazmunan hal qilmaydigan protsessual masalalar bo‘yicha ajrim chiqariladi. Apellyatsiya va kassatsiya instantsiyalari ishni ko‘rish natijasi bo‘yicha qaror qabul qiladi.

Ushbu tartib O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksi bilan belgilangan.

Chat