Ko‘rmasdan qoldirish asoslari
Sud da’vo arizasini quyidagi hollarda ko‘rmasdan qoldiradi:
- fuqarolik ishlari bo‘yicha sud, iqtisodiy sud, hakamlik sudi yoki arbitraj sudida ayni taraflar, predmet va asoslar bo‘yicha ish mavjud bo‘lsa;
- taraflar o‘rtasida nizoni hakamlik sudi yoki arbitrajga topshirish to‘g‘risida kelishuv bo‘lsa va javobgar birinchi arizasini mazmunan bayon etishidan kechiktirmay e’tiroz bildirsa;
- ariza imzolanmagan yoki vakolatsiz shaxs tomonidan imzolangan bo‘lsa;
- qonun yoki shartnoma talab qilganiga qaramay, qarzni undirish uchun bank yoki boshqa kredit tashkilotiga murojaat qilinmagan bo‘lsa;
- majburiy sudgacha talabnoma tartibiga rioya etilmagan bo‘lsa;
- qonun yoki shartnomada belgilangan majburiy mediatsiya tartibiga rioya etilmagan bo‘lsa;
- mediatsiya o‘tkazishni so‘ragan taraflar mediatsiya muddati tugagach sud majlisiga uzrsiz kelmasa;
- taraflar o‘rtasida mediativ kelishuv tuzilgan bo‘lsa;
- da’vogar birinchi sud majlisiga kelmasa va ishni uning ishtirokisiz ko‘rishni so‘ramagan bo‘lsa;
- yuridik ahamiyatga ega faktni aniqlash ishida huquq to‘g‘risida nizo mavjudligi aniqlansa;
- da’vogar o‘z manfaati uchun prokuror, davlat organi yoki boshqa shaxs taqdim etgan da’vodan voz kechsa;
- javobgarga nisbatan to‘lovga qobiliyatsizlik to‘g‘risida ish qo‘zg‘atilgan va talab shu ish doirasida ko‘rilishi lozim bo‘lsa.
Sud ajrimi va xarajatlar
Ko‘rmasdan qoldirish to‘g‘risida sud ajrim chiqaradi. Ajrimda:
- sud xarajatlarini taraflar o‘rtasida taqsimlash;
- qonunda nazarda tutilgan hollarda davlat bojini byudjetdan qaytarish
masalalari hal qilinishi mumkin.
Ajrim nusxasi ishtirokchilarga yuboriladi va uning ustidan shikoyat qilish mumkin.
Qayta murojaat qilish
Ko‘rmasdan qoldirish nizoni mazmunan hal qilish hisoblanmaydi. Shuning uchun asos bo‘lgan holat bartaraf etilgandan keyin da’vogar sudga umumiy tartibda qayta murojaat qilishga haqli.
Muhim: Qayta murojaat qilishdan oldin ajrimda ko‘rsatilgan kamchilikni bartaraf etish zarur. Aks holda ariza yana ko‘rmasdan qoldirilishi mumkin.
Tartib O‘zbekiston Respublikasining Iqtisodiy protsessual kodeksi bilan belgilangan.