Ayrim imtiyozli toifadagi shaxslarga uy-joy-kommunal xizmatlar haqini to‘lash bo‘yicha berilgan imtiyozlar o‘rniga har oylik kompensatsiya pul to‘lovlari to‘lanadi.

Kompensatsiya uni olish huquqiga ega bo‘lgan shaxslarga:

• pensiya yoki ijtimoiy nafaqa olishi yoki olmasligidan;
• mehnat faoliyatini amalga oshirishi yoki amalga oshirmasligidan

qat’i nazar to‘lanadi.

45 foiz miqdorida kompensatsiya oluvchilar

Quyidagi shaxslarga pensiyani hisoblashning bazaviy miqdorining 45 foizi miqdorida har oylik kompensatsiya to‘lanadi:

• 1941–1945-yillardagi urush oqibatida nogironligi bo‘lgan shaxslar va urush qatnashchilariga tenglashtirilgan shaxslar;
• Sovet Ittifoqi Qahramonlari;
• Sotsialistik Mehnat Qahramonlari;
• «Slava» ordenining uchala darajasi bilan mukofotlangan shaxslar;
• fashist kontslagerlarining sobiq voyaga etmagan mahbuslari;
• Leningrad shahri qamali davrida ishlagan fuqarolar;
• ko‘rish qobiliyati bo‘yicha I guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar;
• Chernobilь halokati oqibatida jabrlangan fuqarolar;
• yadro poligonlari va boshqa radiatsiya-yadro ob’ektlarida harbiy xizmatni o‘tagan shaxslar.

O‘zgalar parvarishiga muhtoj yolg‘iz pensiya va nafaqa oluvchilar mazkur 45 foizlik kompensatsiyani oluvchilar ro‘yxatidan chiqarilgan.

50 foiz miqdorida kompensatsiya oluvchilar

1941–1945-yillardagi urush oqibatida nogironligi bo‘lgan shaxslar va urush qatnashchilariga, ularga tenglashtirilgan shaxslar bundan mustasno, pensiyani hisoblashning bazaviy miqdorining 50 foizi miqdorida har oylik kompensatsiya to‘lanadi.

25 foiz miqdorida kompensatsiya oluvchilar

1941–1945-yillardagi urush davrida mehnat fronti qatnashchilariga pensiyani hisoblashning bazaviy miqdorining 25 foizi miqdorida har oylik kompensatsiya to‘lanadi.

Kompensatsiya qanday tayinlanadi?

Kompensatsiya olish huquqiga ega shaxs kompensatsiya tayinlash to‘g‘risida ariza beradi va unga imtiyozdan foydalanish huquqini tasdiqlovchi hujjatni ilova qiladi.

Kompensatsiya ariza berilgan oydan keyingi oyning birinchi kunidan boshlab tayinlanadi.

Ko‘rish qobiliyati bo‘yicha I guruh nogironligi bo‘lgan shaxslar va yadro poligonlari hamda boshqa radiatsiya-yadro ob’ektlarida harbiy xizmatni o‘tagan shaxslardan kompensatsiya olish huquqini tasdiqlovchi hujjatni arizaga ilova qilish talab etilmaydi. Ularning huquqi elektron axborot tizimlari va tegishli davlat ro‘yxatlari orqali aniqlanadi.

Bir nechta asos bo‘yicha huquq mavjud bo‘lsa

Shaxs bir nechta asos bo‘yicha kompensatsiya olish huquqiga ega bo‘lsa, uning tanloviga ko‘ra eng yuqori miqdordagi bitta kompensatsiya to‘lanadi.

Kompensatsiyani to‘lash tartibi

Kompensatsiya:

• respublika byudjeti hisobidan pensiya oluvchilarga — pensiya tayinlagan tashkilot orqali;
• Pensiya jamg‘armasi hisobidan pensiya oluvchilarga — O‘zbekiston Respublikasi Iqtisodiyot va moliya vazirligi huzuridagi byudjetdan tashqari Pensiya jamg‘armasi orqali;
• nafaqa oluvchilarga — O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi orqali;
• pensiya yoki nafaqa olmaydigan, kompensatsiya olish huquqiga ega shaxslarga — Pensiya jamg‘armasi orqali

pensiya va nafaqalar to‘lanadigan tartib hamda muddatlarda to‘lanadi.

Kompensatsiya O‘zbekiston Respublikasi Davlat byudjeti mablag‘lari hisobidan moliyalashtiriladi.

Kompensatsiya soliqqa tortiladimi?

Uy-joy-kommunal xizmatlar haqini to‘lash bo‘yicha har oylik kompensatsiya pul to‘lovlari jismoniy shaxsning soliq solinmaydigan daromadlari jumlasiga kiradi.

Kompensatsiya to‘lashni vaqtincha to‘xtatib turish

Tayinlangan kompensatsiyani to‘lash quyidagi hollarda vaqtincha to‘xtatib turiladi:

• pensiya yoki nafaqa to‘lash muddati tugaganda;
• kompensatsiya etkazib beruvchi tashkilot orqali ketma-ket uch oydan ortiq vaqt davomida olinmaganda;
• fuqaro ozodlikdan mahrum etilganda;
• fuqaro ruhiy kasalliklarga chalingan shaxslar uchun internat muassasasida yashayotganda;
• nafaqa to‘lovi to‘xtatib turilganligi haqida elektron ma’lumot kelib tushganda;
• fuqaroning kompensatsiyani vaqtincha to‘xtatish to‘g‘risidagi arizasiga ko‘ra;
• qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa hollarda.

Kompensatsiya fuqaro yoki uning vasiysi tomonidan to‘lovni tiklash to‘g‘risida ariza berilgan va shaxsini tasdiqlovchi hujjat ko‘rsatilgan kundan boshlab tiklanadi.

Kompensatsiya to‘lashni to‘xtatish

Kompensatsiya to‘lash:

• fuqaro vafot etganda;
• kompensatsiya olish huquqi yo‘qolganda;
• nafaqa to‘lovi to‘xtatilganligi to‘g‘risida elektron ma’lumot kelib tushganda;
• fuqaro doimiy yashash uchun O‘zbekiston Respublikasidan tashqariga chiqib ketganda to‘xtatiladi.