Nogironligi bo‘lgan bolalar uchun “G‘amxo‘rlik” markazlari

Nogironligi bo‘lgan bolalar uchun «G‘amxo‘rlik» markazlari — ruhiy holati buzilgan 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan nogironligi bo‘lgan bolalarga ixtisoslashtirilgan ijtimoiy xizmatlar ko‘rsatuvchi davlat ijtimoiy muassasalaridir.

Markazlarda bolalarni qarab turish va parvarishlash, ularni ijtimoiy reabilitatsiya qilish, maishiy, muloqot va mehnat ko‘nikmalarini shakllantirish, ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etish hamda jamiyatga moslashtirish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatiladi.

Markazga kimlar joylashtiriladi?

Markazga O‘zbekiston Respublikasida doimiy yashaydigan, ruhiy holati buzilgan va tegishli tibbiy ko‘rsatmalarga ega bo‘lgan 3 yoshdan 18 yoshgacha nogironligi bo‘lgan bolalar joylashtiriladi.

Bolani Markazga joylashtirish masalasi Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya xulosasi asosida hal etiladi.

Joylashtirish Markazda bo‘sh o‘rin mavjud bo‘lgan taqdirda amalga oshiriladi.

Qaerga murojaat qilinadi?

Bolaning ota-onasi, farzandlikka oluvchisi, vasiysi, homiysi yoki boshqa qonuniy vakili:

«Inson» ijtimoiy xizmatlar markaziga;
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali;
«Ijtimoiy karta» mobil ilovasi orqali

murojaat qilishi mumkin.

Murojaatga doir ma’lumotlar «Yagona milliy ijtimoiy himoya» axborot tizimining tegishli modulida shakllantiriladi.

Murojaatni ko‘rib chiqish tartibi

«Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi:

bolaning holati va oilaning ijtimoiy sharoitini o‘rganadi;
zarur ma’lumot va hujjatlarni axborot tizimlari orqali shakllantiradi;
bolaning funktsionalligini baholaydi;
ma’lumotlarni Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaga elektron tarzda yuboradi.

Murojaatning Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiyaga yuborilgani yoki rad etilgani haqida ariza beruvchiga SMS-xabar, YaIDXP yoki «Ijtimoiy karta» mobil ilovasi orqali xabar beriladi.

Rad etish asoslari

Murojaatni ko‘rib chiqish quyidagi hollarda rad etilishi mumkin:

bola tanlangan ijtimoiy xizmat uchun belgilangan tibbiy ko‘rsatmalar yoki toifaga muvofiq bo‘lmasa;
taqdim etilgan ma’lumot va hujjatlardagi kamchiliklar belgilangan muddatda bartaraf etilmasa;
qonunchilikda belgilangan boshqa talablar bajarilmasa.

Rad etish sabablari ariza beruvchiga elektron shaklda ma’lum qilinadi.

Markazga qabul qilish

Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya bolani Markazga joylashtirish mumkinligi to‘g‘risida xulosa berganidan so‘ng, bola belgilangan navbat asosida yoki qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda navbatsiz joylashtiriladi.

Bola Markazga qabul qilinganda uning:

sog‘lig‘i;
funktsional holati;
ijtimoiy va psixologik ehtiyojlari

o‘rganiladi.

Har bir bola uchun uning individual xususiyatlari va ehtiyojlarini hisobga olgan holda reabilitatsiya qilishning yakka tartibdagi dasturi ishlab chiqiladi.

Markazda ko‘rsatiladigan xizmatlar

Markazlarda bolalarga:

xavfsiz va qulay yashash sharoitlari;
doimiy qarab turish va parvarishlash;
tibbiy kuzatuv va sog‘lomlashtirish;
oziq-ovqat, kiyim-kechak va shaxsiy gigiena vositalari;
dori vositalari va tibbiy buyumlar;
protez-ortopediya moslamalari va reabilitatsiya qilishning texnik vositalari;
ta’lim-tarbiya;
maishiy va muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish;
ijtimoiy, psixologik va mehnat reabilitatsiyasi;
madaniy-ma’rifiy va sport tadbirlarida ishtirok etish

bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatiladi.

Bolalarning ijtimoiy-moddiy ta’minoti, ta’limi, tarbiyasi va parvarishi to‘liq davlat ta’minoti asosida amalga oshiriladi.

18 yoshga to‘lgandan keyin

Bola 18 yoshga to‘lganidan keyin, Ijtimoiy-psixiatrik-tibbiy komissiya xulosasi va bo‘sh o‘rin mavjudligi asosida nogironligi bo‘lgan shaxslar uchun «G‘amxo‘rlik» markaziga o‘tkazilishi mumkin.

Normativ hujjatlar

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 21-maydagi 271-son qarori