Sudga murojaat qilish muddatlari va da’vo muddati

Da’vo muddati tushunchasi

Da’vo muddati — shaxs o‘zining buzilgan huquqini sudda da’vo qo‘zg‘atish orqali himoya qilishi mumkin bo‘lgan muddatdir.

Fuqarolik kodeksiga ko‘ra, umumiy da’vo muddati uch yil. Ayrim talablar uchun qonunchilikda qisqartirilgan yoki uzaytirilgan maxsus muddatlar belgilanishi mumkin.

Da’vo muddati, umumiy qoidaga ko‘ra, shaxs o‘z huquqi buzilganligini bilgan yoki bilishi lozim bo‘lgan kundan boshlanadi.

Da’vo muddati o‘tganining oqibati

Da’vo muddati o‘tgan bo‘lsa ham, sud buzilgan huquqni himoya qilish haqidagi talabni qabul qiladi.

Sud da’vo muddatini o‘z tashabbusi bilan emas, balki nizodagi taraf sud qarori chiqarilguniga qadar bergan arizasiga asosan qo‘llaydi.

Muhim: uch yil o‘tishi da’vo arizasi avtomatik ravishda qabul qilinmasligini anglatmaydi. Ammo javobgar da’vo muddatini qo‘llashni so‘rasa, bu talabni rad etish uchun asos bo‘lishi mumkin.

Ma’muriy sudga murojaat qilish muddati

Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksga muvofiq, agar boshqa muddat belgilanmagan bo‘lsa, ma’muriy organ, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoxud harakatsizligi ustidan ariza:

huquq buzilganligi ma’lum bo‘lgan paytdan e’tiboran olti oy ichida;
davlat ijrochisining qarori, harakati yoki harakatsizligi ustidan esa o‘n kun ichida beriladi.

Uzrli sabab bilan o‘tkazib yuborilgan muddat sud tomonidan tiklanishi mumkin.

Boshqa protsessual muddatlar

Apellyatsiya, kassatsiya, taftish shikoyati, sud buyrug‘iga e’tiroz yoki yangi ochilgan holatlar bo‘yicha ariza berish muddatlari tegishli protsessual kodeksda alohida belgilanadi.

Bu muddatlar umumiy uch yillik da’vo muddati bilan bir xil emas. Shuning uchun har bir ishda murojaat turi va unga tatbiq etiladigan maxsus muddat alohida tekshirilishi lozim.

Boshqa tegishli maqolalar

Ro‘yxat va joylashgan joyi

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar