Судга мурожаат қилиш муддатлари ва даъво муддати

Даъво муддати тушунчаси

Даъво муддати — шахс ўзининг бузилган ҳуқуқини судда даъво қўзғатиш орқали ҳимоя қилиши мумкин бўлган муддатдир.

Фуқаролик кодексига кўра, умумий даъво муддати уч йил. Айрим талаблар учун қонунчиликда қисқартирилган ёки узайтирилган махсус муддатлар белгиланиши мумкин.

Даъво муддати, умумий қоидага кўра, шахс ўз ҳуқуқи бузилганлигини билган ёки билиши лозим бўлган кундан бошланади.

Даъво муддати ўтганининг оқибати

Даъво муддати ўтган бўлса ҳам, суд бузилган ҳуқуқни ҳимоя қилиш ҳақидаги талабни қабул қилади.

Суд даъво муддатини ўз ташаббуси билан эмас, балки низодаги тараф суд қарори чиқарилгунига қадар берган аризасига асосан қўллайди.

Муҳим: уч йил ўтиши даъво аризаси автоматик равишда қабул қилинмаслигини англатмайди. Аммо жавобгар даъво муддатини қўллашни сўраса, бу талабни рад этиш учун асос бўлиши мумкин.

Маъмурий судга мурожаат қилиш муддати

Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодексга мувофиқ, агар бошқа муддат белгиланмаган бўлса, маъмурий орган, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органи ёки мансабдор шахснинг қарори, ҳаракати ёхуд ҳаракатсизлиги устидан ариза:

ҳуқуқ бузилганлиги маълум бўлган пайтдан эътиборан олти ой ичида;
давлат ижрочисининг қарори, ҳаракати ёки ҳаракатсизлиги устидан эса ўн кун ичида берилади.

Узрли сабаб билан ўтказиб юборилган муддат суд томонидан тикланиши мумкин.

Бошқа процессуал муддатлар

Апелляция, кассация, тафтиш шикояти, суд буйруғига эътироз ёки янги очилган ҳолатлар бўйича ариза бериш муддатлари тегишли процессуал кодексда алоҳида белгиланади.

Бу муддатлар умумий уч йиллик даъво муддати билан бир хил эмас. Шунинг учун ҳар бир ишда мурожаат тури ва унга татбиқ этиладиган махсус муддат алоҳида текширилиши лозим.

Бошқа тегишли мақолалар

Рўйхат ва жойлашган жойи