Ma’muriy sudlarga murojaat qilish

Ma’muriy sudga qachon murojaat qilinadi?

Fuqaro yoki yuridik shaxs ma’muriy organ, mahalliy davlat hokimiyati organi, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organi yoki mansabdor shaxsning qarori, harakati yoxud harakatsizligi:

uning huquqlari va qonuniy manfaatlarini buzgan;
huquq va erkinliklarini amalga oshirishga to‘sqinlik qilgan;
uning zimmasiga qonunga xilof majburiyat yuklagan;
faoliyatini amalga oshirish uchun boshqa to‘siqlar vujudga keltirgan deb hisoblasa, ma’muriy sudga murojaat qilishi mumkin.

Ma’muriy sud ko‘radigan ishlar

Ma’muriy sudlar, jumladan:

idoraviy normativ-huquqiy hujjatlar yuzasidan nizolarni;
ma’muriy organlar va mansabdor shaxslarning qarorlari, harakatlari yoki harakatsizligini;
saylov va referendum komissiyalarining xatti-harakatlari hamda qarorlarini;
notarial harakatni amalga oshirish yoki FHDYo dalolatnomasini qayd etish rad etilganligiga oid nizolarni;
davlat ro‘yxatidan o‘tkazish rad etilganligi yoki belgilangan muddatda amalga oshirilmaganligi ustidan shikoyatlarni;
qonunda nazarda tutilgan investitsiya va raqobat nizolarini;
ommaviy-huquqiy munosabatlar bo‘yicha so‘zsiz undirishga asos bo‘lgan ijro yoki boshqa hujjatlar ustidan shikoyatlarni ko‘radi.

Ma’muriy qaror yoki harakat natijasida etkazilgan zararni qoplash talabi asosiy ma’muriy talab bilan sababiy bog‘liq bo‘lsa, ular birga bildirilishi mumkin. Zararni qoplash talabi alohida berilsa, u fuqarolik yoki iqtisodiy sudda ko‘riladi.

Murojaat qilish muddati

Qonunda boshqa muddat belgilanmagan bo‘lsa, ma’muriy organning qarori, harakati yoki harakatsizligi ustidan ariza shaxsga huquqi buzilganligi ma’lum bo‘lgan paytdan e’tiboran olti oy ichida beriladi.

Davlat ijrochisining qarori, harakati yoki harakatsizligi ustidan shikoyat qilish muddati — huquq buzilganligi ma’lum bo‘lgan paytdan e’tiboran o‘n kun.

Uzrli sabab mavjud bo‘lsa, o‘tkazib yuborilgan muddat sud tomonidan tiklanishi mumkin.

Muhim: Ma’muriy sudlar ma’muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishlarni ko‘rmaydi. Bunday ishlar Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksda belgilangan vakolatli organlar yoki jinoyat ishlari bo‘yicha sudlar tomonidan ko‘riladi.

Ariza va dastlabki himoya

Sudga ariza (shikoyat) bilan murojaat qilinadi. Unda shikoyat qilinayotgan organ yoki mansabdor shaxs, qaror yoxud harakatning mazmuni, buzilgan huquq, qonunchilikka nomuvofiqlik sabablari va aniq talab ko‘rsatiladi.

Zarur hollarda arizachi suddan nizolashilayotgan hujjat ijrosini to‘xtatib turish, muayyan harakatlarni taqiqlash yoki boshqa dastlabki himoya chorasini ko‘rishni so‘rashi mumkin.

Tartib O‘zbekiston Respublikasining Ma’muriy sud ishlarini yuritish to‘g‘risidagi kodeksi bilan belgilangan.

Maqola foydali bo‘ldimi?

Bo‘limlar