Haydovchi yonida bo‘lishi lozim bo‘lgan hujjatlar

Mexanik transport vositasining haydovchisi quyidagi hujjatlarga ega bo‘lishi va ichki ishlar organi xodimi talab qilganda ularni tekshirish uchun taqdim etishi shart:

• tegishli toifadagi transport vositasini boshqarish huquqini beruvchi haydovchilik guvohnomasi, eski namunadagi guvohnoma bo‘lsa — uning taloni, guvohnoma belgilangan tartibda olib qo‘yilgan hollarda — vaqtincha ruxsatnoma;
• vaqtincha ruxsatnoma bilan transport vositasini boshqarganda shaxsni tasdiqlovchi hujjat;
• transport vositasini va mavjud bo‘lganda tirkamani ro‘yxatdan o‘tkazish guvohnomasi;
• transport vositasi egasi bo‘lmagan shaxs uchun unga egalik qilish, foydalanish yoki tasarruf etish huquqini tasdiqlovchi hujjat;
• transport vositasi egasining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish bo‘yicha sug‘urta polisi, shu jumladan elektron polis;
• qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda litsenziya guvohnomasi, yuridik shaxs bergan ishonchnoma yoki yo‘l varaqasi, tashilayotgan yuk hujjatlari;
• yuridik shaxs transport vositasi haydovchisining, shu jumladan yo‘lovchi yoki yuk tashuvchi haydovchining malaka oshirishdan o‘tganligi to‘g‘risidagi sertifikat.

«Nogironligi bo‘lgan shaxs» taniqli belgisi o‘rnatilgan transport vositasini birinchi yoki ikkinchi guruh nogironligi bo‘lgan shaxs boshqarsa, nogironlikni tasdiqlovchi hujjat ham talab etiladi.

Boshqa shaxsga tegishli avtomobilni boshqarish

Transport vositasi egasining yaqin qarindoshlari — ota-onasi, eri yoki xotini, bolalari, aka-ukalari va opa-singillari — haydovchilar soni cheklangan sug‘urta polisida ko‘rsatilgan bo‘lsa, transport vositasini mustaqil boshqarishi mumkin.

Shuningdek, haydovchilar soni cheklanmagan sug‘urta polisi mavjud bo‘lganda ham transport vositasi egasining yaqin qarindoshlari undan mustaqil foydalanishi va uni boshqarishi mumkin. Ularning qarindoshlik munosabati DYHXX xodimlari tomonidan aniqlanadi.

Hujjatlarni elektron tarzda tekshirish

Haydovchining yonida O‘zbekiston Respublikasi ichki ishlar organlari yoki konsullik muassasalari bergan biometrik pasport yoki ID-karta bo‘lsa, haydovchilik guvohnomasi, transport vositasining ro‘yxatdan o‘tganligi to‘g‘risidagi guvohnoma, egalik qilish yoki foydalanish huquqini tasdiqlovchi ayrim hujjatlar hamda majburiy sug‘urta polisini undan talab qilish shart emas.

Ushbu ma’lumotlar DYHXX xodimlari tomonidan planshet orqali elektron tarzda tekshiriladi. Yuridik shaxs bergan ishonchnoma yoki yo‘l varaqasi hamda yuk hujjatlari bundan mustasno.

Biometrik pasport yoki ID-karta mavjud bo‘lganda qoidalarda nazarda tutilgan bir qator avtomobilь hujjatlarini qog‘oz shaklida olib yurish talab etilmaydi — ular elektron tarzda tekshiriladi.

Haydovchining asosiy majburiyatlari

Haydovchi:

• yo‘lga chiqishdan oldin transport vositasining texnik sozligi, tozaligi va to‘liq jihozlanganligini tekshirishi;
• harakat davomida uning texnik sozligini ta’minlashi;
• harakatni boshlashdan oldin yo‘lovchilar joylarini egallagani va eshiklar yopilganiga ishonch hosil qilishi;
• piyodalar, bolalar, nogironligi bo‘lgan shaxslar, qariyalar, velosipedchilar va individual harakatlanish vositalarini boshqarayotgan shaxslarga nisbatan alohida ehtiyotkor bo‘lishi;
• yo‘lovchilarni xavfsizlik kamaridan va tegishli hollarda motoshlemdan foydalanish zarurligi haqida ogohlantirishi;
• qorong‘i vaqtda yoki ko‘rinish etarli bo‘lmagan sharoitda majburiy to‘xtab, qatnov qismiga ta’mirlash uchun chiqqanda nur qaytaruvchi maxsus jilet kiyishi;
• ichki ishlar organi xodimi talab qilganda mastlik holatini aniqlash bo‘yicha tekshiruvdan o‘tishi shart.

Motoshlemga oid yangi talab

Amaldagi qoidalarga muvofiq, mototsikl, elektromototsikl, moped va skuterda, shuningdek kichik hajmdagi mototransport vositalarida harakatlanayotgan haydovchi va yo‘lovchilar motoshlem kiyishi va uni qadab olishi shart.

Ushbu qoida kichik hajmdagi mototransport vositalariga nisbatan 2026-yil 1 apreldan amal qilayotgan yangi tahrirda belgilangan.

Haydovchiga taqiqlangan harakatlar

Haydovchiga, jumladan:

• mast, diqqatni susaytiruvchi dori ta’sirida, xavfli darajada charchagan yoki betob holda transport vositasini boshqarish;
• boshqarish huquqi bo‘lmagan yoki transport vositasini boshqarishiga yo‘l qo‘yilmaydigan shaxsga rulni topshirish;
• tormoz, rulь boshqaruvi yoki boshqa muhim texnik qismlari nosoz transport vositasini boshqarish;
• tegishli ruxsatsiz maxsus texnik jihozlar o‘rnatish;
• boshqarish paytida telefondan foydalanish, qo‘llarni ishlatmasdan gaplashish imkonini beruvchi qurilmalar bundan mustasno;
• salonning old qismiga o‘rnatilgan monitor orqali tele- yoki videodasturlarni tomosha qilish;
• xavfsizlik kamarini taqmasdan, tegishli mototransport vositasida esa motoshlemsiz harakatlanish;
• avtomobilь salonidan tana qismlarini, qo‘ldan tashqari, chiqarib harakatlanish taqiqlanadi.