Ҳакамлик муҳокамаси жараёнидаги ҳуқуқлар

Тарафларнинг процессуал ҳуқуқлари

Ҳар бир тарафга ўз нуқтаи назарини баён этиш ва ҳуқуқларини ҳимоя қилиш учун тенг имконият берилиши керак.

Тарафлар:

даъво талаблари ёки даъвога қарши эътирозларни ўзгартириши;
далиллар ва қўшимча материаллар тақдим этиши;
жавобгар даъво юзасидан ёзма фикр билдириши;
белгиланган шартларда қарши даъво киритиши;
ҳакамлик судининг ваколатига эътироз билдириши;
судьяни рад қилиш ҳақида ариза бериши;
муҳокамада шахсан ёки вакил орқали иштирок этиши мумкин.

Ҳакамлик муҳокамаси, агар тарафлар бошқача келишмаган бўлса, улар ёки вакиллари иштирокида ва ёпиқ мажлисда ўтказилади.

Ҳакамлик судьяларини танлаш

Судьялар сони тоқ бўлиши керак. Тарафлар уларнинг сони ва суд таркибини шакллантириш тартибини мустақил белгилаши мумкин. Агар сони белгиланмаган бўлса, суд 3 нафар судьядан ташкил топади.

Доимий фаолият кўрсатувчи судда судьялар тасдиқланган рўйхатдан танланади. Тараф 15 кун ичида судьяни танламаса ёки тарафлар якка судья бўйича келиша олмаса, доимий суд раиси тарафлардан бирининг илтимосига кўра судьяни 10 кун ичида тайинлайди.

Муваққат судда судьялар тарафлар томонидан танланади. Белгиланган 15 кун ичида судья танланмаса ёки тарафлар келиша олмаса, низо ваколатли давлат судига топширилади ва ҳакамлик битимининг амал қилиши тугайди.

Ҳакамлик судьясига қўйиладиган талаблар

Ҳакамлик судьяси:

Ўзбекистон Республикаси фуқароси;
камида 25 ёшда;
мустақил ва холис;
низо натижасидан манфаатдор бўлмаган;
вазифани бажаришга розилик берган шахс бўлиши керак.

Якка тартибда низони ҳал қилувчи судья, ҳайъатда эса раислик қилувчи судья олий юридик маълумотга эга бўлиши шарт. Судьялар Адлия вазирлиги тасдиқлайдиган махсус дастур бўйича ўқув курсидан ўтиши керак.

Даъвони таъминлаш ва далиллар

Агар таъминлаш чорасини кўрмаслик қарор ижросини қийинлаштирса ёки имконсиз қилса, тараф ваколатли судга даъвони таъминлаш ҳақида ариза бериши мумкин. Ариза ҳакамлик суди, жавобгар ёки унинг мол-мулки жойлашган ҳудуддаги ваколатли судга берилади.

Ҳар бир тараф ўз талаблари ва эътирозларига асос бўлган ҳолатларни ўзи исботлайди.

Муҳим: Мажлис ҳақида тегишли тарзда хабардор қилинган тарафнинг узрсиз келмаслиги муҳокамани давом эттиришга тўсқинлик қилмайди. Бироқ жавобгарнинг ёзма эътироз бермаганлиги даъвони тан олганлигини англатмайди.

Тартиб «Ҳакамлик судлари тўғрисида»ги Қонун билан белгиланади.