Конституциявий судга мурожаат қилиш

Конституциявий суднинг вазифаси

Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг Ўзбекистон Республикаси Конституциясига мувофиқлигини текширади.

Конституциявий суд, жумладан:

қонунлар, Олий Мажлис палаталарининг қарорлари, Президент ҳужжатлари, Ҳукумат ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари қарорларининг Конституцияга мувофиқлигини аниқлайди;
Ўзбекистон Республикасининг давлатлараро шартномавий ва бошқа мажбуриятларини Конституцияга мувофиқлик нуқтаи назаридан кўриб чиқади;
Конституция ва қонун нормаларига шарҳ беради;
конституциявий қонунлар ҳамда халқаро шартномаларни ратификация қилиш тўғрисидаги қонунларни Президент имзолашидан олдин текширади;
Қорақалпоғистон Республикаси Конституцияси ва қонунларига оид масалаларни кўриб чиқади;
ҳар йили мамлакатдаги конституциявий қонунийлик ҳолати тўғрисида ахборот тақдим этади.

Мурожаат қилиш ҳуқуқига эга субъектлар

Конституциявий судга Олий Мажлис палаталари, Президент, Вазирлар Маҳкамаси, Омбудсман, Болалар омбудсмани, Қорақалпоғистон Республикаси Жўқорғи Кенгеси, депутатлар ёки сенаторларнинг камида тўртдан бир қисмидан иборат гуруҳ, Олий суд, Бош прокурор, Ҳисоб палатаси, Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ ва Бизнес-омбудсман мурожаат қилиши мумкин.

Фуқаролар ва юридик шахслар эса конституциявий шикоят билан мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.

Фуқаро ёки юридик шахс қачон шикоят бериши мумкин?

Конституциявий шикоят бериш учун қуйидаги шартларнинг барчаси мавжуд бўлиши керак:

шикоят қилинаётган қонун муайян суд ишида қўлланилган бўлиши;
ишни судда кўриб чиқиш тугалланган бўлиши;
апелляция, кассация ва қонунда назарда тутилган бошқа суд ҳимояси воситаларидан фойдаланиб бўлинган бўлиши;
қўлланилган қонун шахснинг конституциявий ҳуқуқ ва эркинликларини бузган деб ҳисобланиши.

Шикоят судда ишни кўриб чиқиш тугалланган кундан эътиборан бир йилдан кечиктирмай берилади.

Муҳим: Конституциявий суд оддий суднинг ҳал қилув қарори, ҳукми ёки ажримини қайта текширмайди. У муайян ишда қўлланилган қонун ёки унинг бир қисмининг Конституцияга мувофиқлигини баҳолайди.

Мурожаатни расмийлаштириш

Мурожаат ёзма ёки электрон шаклда юборилиши мумкин. Унда:

мурожаат қилувчининг шахсий ёки ташкилий маълумотлари;
текширилиши сўралаётган қонуннинг номи, рақами ва қабул қилинган санаси;
Конституциянинг қайси нормаларига номувофиқлик мавжудлиги;
мурожаат қилувчининг ҳуқуқий нуқтаи назари;
иш судда кўриб чиқилганлиги ва барча суд ҳимояси воситаларидан фойдаланилганлиги;
илова қилинаётган ҳужжатлар рўйхати кўрсатилади.

Шикоятга суд қарорларининг нусхалари, қўлланилган қонун матни, вакил иштирок этса, унинг ваколатини тасдиқловчи ҳужжатлар илова қилиниши лозим.

Шикоят билан мурожаат қилган фуқаронинг илтимосига кўра, қонунда белгиланган ҳолларда Конституциявий суд давлат ҳисобидан юридик ёрдам кўрсатадиган адвокат иштирокини таъминлаш чораларини кўради.

Тартиб «Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий суди тўғрисида»ги Конституциявий Қонун билан белгиланган.