Кассация шикояти (протести)

Кассация шикояти бериш ҳуқуқи

Ўзбекистон Республикасининг Фуқаролик процессуал кодексига мувофиқ, қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори, ажрими ёки қарори устидан:

тарафлар;
ишда иштирок этувчи бошқа шахслар;
ишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари ҳақида суд ҳужжати қабул қилинган шахслар;
тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ низоларда Бизнес-омбудсман

кассация шикояти бериши мумкин.

Прокурор ва юқори турувчи прокурор қонунда белгиланган ҳолларда кассация протести келтиришга ҳақли.

Муҳим: амалдаги тартибда апелляцияда кўриб чиқилган суд ҳужжати кассациянинг мазкур тартибида такроран кўрилмайди. Бундай суд ҳужжатини қайта кўриш учун қонунда назарда тутилган бошқа инстанция тартиби қўлланади.

Кассация шикоятини кўрадиган судлар

Кассация шикоятлари ишни биринчи инстанцияда кўрган судга қараб:

Қорақалпоғистон Республикаси суди;
вилоятлар ва Тошкент шаҳар судларининг фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъатлари;
Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди;
қонунда белгиланган ҳолларда Ўзбекистон Республикаси Олий судининг Фуқаролик ишлари бўйича судлов ҳайъати

томонидан кўриб чиқилади.

Шикоятни бериш тартиби

Кассация шикояти кассация инстанцияси суди номига йўлланади, аммо низолашилаётган суд ҳужжатини қабул қилган судга берилади.

Суд кассация шикояти келиб тушган кундан эътиборан беш кун ичида уни иш материаллари билан бирга кассация инстанцияси судига юбориши шарт.

Кассация муддати

Кассация шикояти биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида берилиши мумкин.

Ўтказиб юборилган муддат кассация инстанцияси судининг судьяси томонидан тикланиши мумкин, агар:

тиклаш тўғрисидаги илтимоснома кассация муддати тугаганидан кейин уч ойдан кечиктирмай берилган бўлса;
муддатни ўтказиб юбориш сабаблари узрли деб топилса.

Муҳим: материалнинг аввалги таҳриридаги «апелляция ажрими қабул қилинганидан кейин бир йил» деган муддат амалдаги кассация тартибига мос эмас.

Шикоятнинг мазмуни

Кассация шикоятида қуйидагилар кўрсатилиши керак:

шикоят йўлланаётган суднинг номи;
шикоят берувчи шахс ва унинг манзили;
низолашилаётган суд ҳужжати;
суд ҳужжатининг нотўғрилиги нимада эканлиги;
моддий ёки процессуал ҳуқуқ нормаларининг қай тарзда бузилганлиги;
шикоят берувчининг талаби;
илова қилинган ҳужжатлар рўйхати.

Шикоят шахснинг ўзи ёки ваколатли вакили томонидан имзоланади. Зарур ҳолларда вакилнинг ваколати, давлат божи ва почта харажатлари тўланганлиги тасдиқланади.

Кассация судининг ваколатлари

Кассация инстанцияси суди:

суд ҳужжатини ўзгаришсиз қолдириши;
уни тўлиқ ёки қисман ўзгартириши;
суд ҳужжатини бекор қилиб, янги қарор қабул қилиши;
аризани кўрмасдан қолдириши;
иш юритишни тўлиқ ёки қисман тугатиши;
судга тааллуқлилик қоидалари бузилган бўлса, ишни тегишли судга юбориши мумкин.

Кассация шикояти қабул қилинганидан кейин ишда иштирок этувчи шахснинг илтимосномаси бўйича, дарҳол ижро этилиши лозим бўлган қарорлардан ташқари, биринчи инстанция суди қарорининг ижроси кассация иши тамомлангунига қадар тўхтатиб турилиши мумкин.