Аризани (шикоятни) кўрмасдан қолдириш

Ариза кўрмасдан қолдириладиган ҳолатлар

Суд аризани ёки шикоятни қуйидаги ҳолларда кўрмасдан қолдиради:

фуқаролик ишлари бўйича суд ёки маъмурий суд иш юритувида айни бир шахслар ўртасидаги, айни бир предмет ва айни бир асослар бўйича низога доир иш мавжуд бўлса;
ариза имзоланмаган бўлса;
ариза уни имзолаш ҳуқуқига эга бўлмаган шахс томонидан имзоланган бўлса;
аризани имзолаган шахснинг мансаб мавқеи ёки фамилияси ва исм-шарифининг бош ҳарфлари кўрсатилмаган бўлса;
дастлабки эшитув натижаси бўйича аризачи аризани кўрмасдан қолдириш ҳақида арз қилса;
аризачи биринчи суд мажлисига келмаса ва ишни унинг иштирокисиз кўришни сўрамаган бўлса;
прокурор, давлат органи ёки бошқа шахс аризачи манфаатини кўзлаб билдирган талабдан аризачи воз кечса;
ариза суд томонидан муомалага лаёқатсиз деб топилган шахс томонидан берилган бўлса.

Дастлабки эшитув натижаси бўйича аризачининг илтимосига кўра мурожаатни кўрмасдан қолдириш асоси 2026 йил 14 августдан амалда.

Муҳим: Аризани кўрмасдан қолдириш низо мазмунан ҳал қилинганини англатмайди. Бу ҳолатни иш юритишни тугатиш ёки талабни қаноатлантиришни рад этиш билан адаштирмаслик керак.

Суд ажрими

Аризани кўрмасдан қолдириш ҳақида суд ажрим чиқаради. Ажримда:

суд харажатларини тарафлар ўртасида тақсимлаш;
қонунда назарда тутилган ҳолларда давлат божини бюджетдан қайтариш

масалалари ҳал қилиниши мумкин.

Ажримнинг кўчирма нусхаси ишда иштирок этувчи шахсларга юборилади. Аризани кўрмасдан қолдириш тўғрисидаги ажрим устидан белгиланган тартибда шикоят қилиниши ёки протест келтирилиши мумкин.

Дастлабки эшитув натижасида ариза кўрмасдан қолдирилганда давлат божини қайтариш масаласи қонунчиликда белгиланган тартибда ҳал қилинади.

Судга қайта мурожаат қилиш

Аризани кўрмасдан қолдиришга сабаб бўлган ҳолат бартараф этилгандан кейин аризачи судга умумий тартибда янгидан мурожаат қилишга ҳақли.

Масалан, ариза ваколатсиз шахс томонидан имзоланган бўлса, тегишли ваколат расмийлаштирилиб, ариза қайта берилиши мумкин. Биринчи суд мажлисига келмаслик сабабли ариза кўрмасдан қолдирилган бўлса, шахс янги мурожаат беришда суд мажлисида қатнашиши ёки ишни ўз иштирокисиз кўриш ҳақида олдиндан ариза бериши лозим.

Бунда судга мурожаат қилиш учун белгиланган процессуал муддатлар ва уларни тиклаш қоидалари ҳам ҳисобга олиниши керак.

Тартиб Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекси ҳамда 2026 йил 14 августдаги ЎРҚ–1165-сон Қонун билан белгиланган.