Озодликни чеклаш тариқасидаги жазони ижро этиш

Озодликни чеклаш нимадан иборат

Жиноят кодексининг 48¹-моддасига мувофиқ, озодликни чеклаш суд томонидан маҳкумга:

уй-жойини тарк этишни бутунлай тақиқлаш;
иш ёки ўқиш вақти ва бориб-келиш учун зарур вақтдан ташқари пайтда уй-жойидан чиқишни чеклашдан иборат.

Жазо бир ойдан беш йилгача муддатга тайинланади. Ҳарбий хизматчиларга, чет эл фуқароларига ва Ўзбекистонда доимий яшаш жойига эга бўлмаган шахсларга бу жазо тайинланмайди.

Назоратни амалга ошириш

Жиноят-ижроия кодексига мувофиқ, жазо маҳкумнинг яшаш жойидаги ички ишлар органининг пробация бўлинмаси ёки суд белгилаган бошқа орган томонидан ижро этилади.

Жазо муддати маҳкум пробация ҳисобига қўйилган кундан бошлаб ҳисобланади. Маҳкумнинг узрли сабабсиз яшаш жойида бўлмаган вақти жазо муддатига киритилмайди.

Маҳкум:

суд белгилаган барча тақиқ ва чекловларга риоя қилиши;
чақирув бўйича пробация бўлинмасига келиши;
оғзаки ёки ёзма тушунтириш бериши;
электрон кузатув воситасидан фойдаланиш қоидаларини бажариши шарт.

Электрон кузатув

Маҳкумга нисбатан электрон браслет қўлланилиши мумкин. Электрон браслет маҳкумнинг ҳаракатланиши ва суд белгилаган ҳудудий ёки вақтга оид чекловларга риоя этишини масофадан назорат қилиш учун ишлатилади.

Яшаш жойидан чиқишга рухсат

Муайян вақтда уйдан чиқиш, белгиланган жойга бориш, маъмурий ҳудуддан ташқарига чиқиш ёки яшаш жойини ўзгартириш учун рухсатни пробация бўлинмаси беради.

Қарор чекловнинг хусусияти, маҳкумнинг хулқ-атвори ва тасдиқловчи ҳужжатлар асосида қабул қилинади. Уй-жойидан чиқиш бутунлай тақиқланган шахснинг чиқиши, маъмурий ҳудуддан ташқарига бориши ёки яшаш жойини ўзгартиришига берилган рухсат прокурор санкциясини талаб қилади.

Чекловларни енгиллаштириш

Маҳкум тузалиш йўлига қатъий ўтган, қилмишини англаган ва етказилган моддий ҳамда маънавий зарарни қоплаган бўлса, пробация бўлинмаси судга чекловларни тўлиқ ёки қисман бекор қилиш ҳақида тақдимнома киритиши мумкин.

Муҳим: чекловларни пробация бўлинмаси мустақил бекор қилмайди. Якуний қарорни суд қабул қилади.

Қасддан бўйин товлаш

Маҳкум жазони ўташдан қасддан бўйин товласа ёки суд юклаган мажбуриятларни бажармаса, пробация бўлинмаси ўталмаган муддатни бошқа жазога алмаштириш ҳақида судга тақдимнома киритади.

Чекловларни такроран бузиш, электрон назорат воситасидан фойдаланиш қоидаларини бузиш ёки яшаш жойидан яшириниб, турган жойи уч суткадан ортиқ вақтда аниқланмаслиги қасддан бўйин товлаш деб баҳоланиши мумкин.

Батафсил назорат тартиби «Пробация тўғрисида»ги Қонун ва 3670-сон йўриқномада белгиланган.