Жазони ижро этиш муассасаларидаги режим

Режимнинг мазмуни

Жазони ижро этиш муассасаларидаги режим жазодан кўзланган мақсадга эришиш ва муассасада белгиланган тартибни таъминлаш учун жорий этилади.

Режим:

маҳкумларни батамом ажратиб қўйиш, қўриқлаш ва назорат қилишни;
маҳкумларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини амалга оширишни;
уларнинг белгиланган мажбуриятларни бажаришини;
турли тоифадаги маҳкумларни алоҳида сақлашни;
муассаса турига қараб фарқланувчи сақлаш шароитларини;
маҳкумлар ва муассаса ходимларининг хавфсизлигини таъминлайди.

Манзил-колониялардан ташқари муассасаларда маҳкумлар белгиланган намунадаги кийимдан фойдаланади. Ички тартиб қоидаларида кўрсатилган айрим ҳолларда фуқаролик намунасидаги кийимга рухсат берилиши мумкин.

Назорат, тинтув ва буюмларни олиб қўйиш

Муассаса маъмурияти маҳкумлар устидан аудиовизуал, электрон ва бошқа техник назорат воситаларидан фойдаланиши мумкин. Маъмурият бундай воситалар қўлланилаётганлиги ҳақида маҳкумни хабардор қилиши шарт.

Маҳкумлар, уларнинг буюмлари ва хоналари тинтув қилиниши ёки кўздан кечирилиши мумкин. Муассаса ҳудудига кирувчи шахслар ва транспорт воситалари ҳам белгиланган тартибда текширилади.

Маҳкумларнинг ёнидан топилган тақиқланган буюмлар муассаса бошлиғининг қарори билан:

олиб қўйилиб, озодликка чиққунга қадар сақланиши;
йўқ қилиниши;
давлат фойдасига ўтказилиши мумкин.

Бу ҳақда тегишли ҳужжат расмийлаштирилади. Буюмни давлат фойдасига ўтказиш тўғрисидаги қарор прокурор томонидан тасдиқланади.

Жисмоний куч ва махсус воситалар

Жисмоний куч маҳкум содир этаётган жиноят ёки ҳуқуқбузарликни тўхтатиш, уни ушлаш ёхуд маъмуриятнинг қонуний талабини бажартириш учун, бошқа усуллар етарли бўлмаган тақдирдагина ишлатилиши мумкин.

Махсус воситалар маҳкумнинг ғайриҳуқуқий хатти-ҳаракатларини тўхтатиш ёки унинг ўзига зарар етказишининг олдини олиш мақсадида қўлланади. Воситанинг тури ва ишлатиш интенсивлиги вазият, ҳуқуқбузарлик хусусияти ва шахснинг ҳолатига мос бўлиши ҳамда имкон қадар кам зарар етказиши керак.

Муҳим: жисмоний куч ёки махсус восита ишлатилиши натижасида шахснинг ҳаёти ёки соғлиғига зарар етказилган ҳар бир ҳолат ҳақида дарҳол прокурорга хабар қилиниши шарт.

Ўқотар қуролни қўллаш

Ўқотар қурол фақат алоҳида ҳолларда, жиноятни бошқа воситалар билан тўхтатишнинг имкони бўлмаса, энг сўнгги чора сифатида қўлланади.

Қоида тариқасида, қурол қўлланишидан олдин бу ҳақда огоҳлантириш ва юқорига қарата огоҳлантирувчи ўқ отиш талаб этилади. Қонунда кўрсатилган тўсатдан ёки қуролли ҳужум, гаровга олиш, қурол билан ёки транспорт воситасида қочиш каби ҳолатларда қурол огоҳлантиришсиз қўлланиши мумкин.

Қурол қўлланганида атрофдаги фуқароларнинг хавфсизлигини таъминлаш, жабрланганларга тиббий ёрдам кўрсатиш чораларини кўриш ва белгиланган тартибда прокурорга хабар бериш шарт.

Режим талаблари Ўзбекистон Республикасининг Жиноят-ижроия кодекси ва жазони ижро этиш муассасаларининг ички тартиб қоидалари билан тартибга солинади.