Учувчисиз учадиган аппаратлар билан қонунга хилоф ҳаракатлар учун жавобгарлик

Биринчи марта содир этилган ҳаракатлар

Учувчисиз учадиган аппаратларни, уларнинг бутловчи ва эҳтиёт қисмларини:

қонунга хилоф равишда Ўзбекистонга олиб кириш;
ўтказиш ёки бошқа шахсга бериш;
олиш;
сақлаш;
улардан фойдаланиш маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади.

Бундай ҳуқуқбузарлик учун учувчисиз учадиган аппарат, унинг бутловчи ва эҳтиёт қисмлари мусодара қилиниб, шахсга БҲМнинг 10 бараваридан 20 бараваригача жарима солинади.

Жариманинг сўмдаги миқдори ҳуқуқбузарлик содир этилган ёки жарима қўлланилаётган вақтда амал қилувчи БҲМдан келиб чиқиб ҳисобланади. Шу сабабли материалда тез эскирадиган қатъий сўм миқдорлари эмас, қонунда белгиланган БҲМ бараварлари кўрсатилди.

Аппаратни ихтиёрий топшириш

Ушбу ҳаракатларни содир этган шахс учувчисиз учадиган аппаратни, унинг бутловчи ва эҳтиёт қисмларини ўз ихтиёри билан ваколатли органга топширса, у Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекснинг 185⁴-моддаси бўйича маъмурий жавобгарликдан озод қилинади.

Муҳим: аппарат ҳуқуқни муҳофаза қилувчи ёки божхона органи томонидан аниқланиб, олиб қўйилганидан кейинги ҳаракат, қоида тариқасида, ихтиёрий топшириш деб баҳоланмайди.

Такроран содир этилгандаги жиноий жавобгарлик

Шахсга худди шу ҳаракатлар учун маъмурий жазо қўлланилганидан кейин у яна учувчисиз учадиган аппаратни қонунга хилоф равишда олиб кирса, ўтказса, олса, сақласа ёки ундан фойдаланса, қилмиш жиноят ҳисобланади.

Бундай ҳаракат учун қуйидаги жазолардан бири тайинланиши мумкин:

БҲМнинг 25 бараваридан 50 бараваригача жарима;
уч йилгача ахлоқ тузатиш ишлари;
уч йилгача озодликни чеклаш;
уч йилгача озодликдан маҳрум қилиш.

Жиноят кодексида назарда тутилган оғирлаштирувчи ҳолатлар мавжуд бўлса, жазо уч йилдан беш йилгача озодликни чеклаш ёки озодликдан маҳрум қилиш тарзида тайинланиши мумкин.

Қонуний фойдаланиш тартиби

Учувчисиз учадиган аппаратни сотиб олиш, олиб кириш ёки ишлатишдан олдин унинг Ўзбекистон ҳудудида муомалада бўлишига рухсат берилганлиги ва зарур рухсатномалар мавжудлиги текширилиши керак. Хорижда қонуний сотиб олинган дроннинг ўзи уни Ўзбекистонга автоматик равишда олиб кириш ёки бу ерда ишлатиш ҳуқуқини бермайди.

Муҳим: маъмурий жавобгарликнинг аввал қўлланилиши кейинги худди шундай ҳаракатни автоматик равишда жиноий қилмишга айлантириши мумкин.

Мазкур қоидалар Ўзбекистон Республикасининг Жиноят кодекси, Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси ва 2024 йил 15 мартдаги ЎРҚ-921-сон Қонун билан белгиланган.