Кассация шикояти бериш ҳуқуқи

Қуйидаги шахслар биринчи инстанция судининг қонуний кучга кирган ва апелляция тартибида кўрилмаган ҳал қилув қарори устидан кассация шикояти беришга ҳақли:

• ишда иштирок этувчи шахслар;
• ишда иштирок этишга жалб қилинмаган, аммо ҳуқуқ ва мажбуриятлари тўғрисида суд қарор қабул қилган шахслар;
• тадбиркорлик фаолияти билан боғлиқ низолар бўйича Тадбиркорлик субъектларининг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича вакил.

Прокурор қонунда белгиланган тартибда кассация протести келтириши мумкин.

Ҳал қилув қарори устидан тўлиқ ёки қисман шикоят қилиниши мумкин.

Муҳим: Агар биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори аллақачон апелляция тартибида кўрилган бўлса, уни қайта текшириш кассация эмас, қонунчиликда белгиланган бошқа қайта кўриш тартибида амалга оширилади.

Кассация шикоятини кўрувчи судлар

Туманлараро маъмурий судларнинг, шунингдек Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар маъмурий судларининг биринчи инстанцияда қабул қилган ҳал қилув қарорлари устидан берилган кассация шикоятларини тегишинча:

• Қорақалпоғистон Республикаси маъмурий суди;
• вилоятлар маъмурий судлари;
• Тошкент шаҳар маъмурий суди кўриб чиқади.

Ҳудудий ҳарбий судлар ва Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий судининг биринчи инстанцияда қабул қилган қарорлари устидан берилган кассация шикоятларини Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий суди кўради.

Олий суднинг биринчи инстанцияда қабул қилган ҳал қилув қарори устидан берилган кассация шикояти Олий суднинг Маъмурий ишлар бўйича судлов ҳайъати томонидан кўриб чиқилади.

Шикоятни бериш тартиби

Кассация шикояти кассация инстанцияси судига йўлланади, аммо ҳал қилув қарорини қабул қилган судга берилади.

Биринчи инстанция суди шикоятни иш материаллари билан бирга у келиб тушган кундан эътиборан беш кун ичида кассация инстанцияси судига юбориши шарт.

Кассация шикояти ёзма шаклда берилади ва шикоят берувчи шахс ёки тегишли ваколатга эга вакил томонидан имзоланади.

Кассация шикоятини бериш муддати

Кассация шикояти биринчи инстанция судининг ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой ичида берилиши мумкин.

Ўтказиб юборилган муддат қуйидаги ҳолларда тикланиши мумкин:

• муддатни тиклаш ҳақидаги илтимоснома олти ойлик муддат ўтган кундан эътиборан уч ойдан кечиктирмай берилган бўлса;
• муддатни ўтказиб юбориш сабаби суд томонидан узрли деб топилса.

Муддатни тиклаш ёки тиклашни рад этиш ҳақида суд ажрим чиқаради.

Муҳим: Эски тартибдаги бир йиллик муддат амалда қўлланилмайди. Амалдаги умумий муддат — ҳал қилув қарори қонуний кучга кирган кундан эътиборан олти ой.

Шикоятнинг мазмуни ва иловалар

Кассация шикоятида:

• шикоят йўлланаётган суд;
• шикоят берувчи шахс;
• ҳал қилув қарорини қабул қилган суд;
• иш рақами ва қарор санаси;
• низо предмети;
• шикоят берувчининг талаблари;
• суд қарорини нотўғри деб ҳисоблашнинг ҳуқуқий ва фактик асослари;
• илова қилинган ҳужжатлар рўйхати кўрсатилиши керак.

Шикоят берувчи шахс унинг ва илова қилинган ҳужжатларнинг нусхаларини ишнинг бошқа иштирокчиларига юбориши ёки тилхат асосида шахсан топшириши шарт.

Шикоятга:

• давлат божи ва почта харажатлари тўланганлигини тасдиқловчи ҳужжат;
• нусхалар бошқа иштирокчиларга юборилганлигини тасдиқловчи ҳужжат;
• шикоят вакил томонидан имзоланган бўлса, унинг ваколатини тасдиқловчи ҳужжат илова қилинади.

Ишни кўриш доираси ва муддати

Кассация инстанцияси суди биринчи инстанция суди ҳал қилув қарорининг қонунийлиги ва асослилигини тўлиқ ҳажмда текширади. Суд янги далилларни текшириши ва янги фактларни аниқлаши мумкин.

Биринчи инстанция судида кўриб чиқиш предмети бўлмаган янги талаблар кассация суди томонидан қабул қилинмайди.

Кассация шикояти уни иш юритишга қабул қилиш тўғрисидаги ажрим чиқарилган кундан эътиборан бир ойдан ошмаган муддатда кўриб чиқилади. Алоҳида ҳолларда бу муддат судлов ҳайъати томонидан кўпи билан яна бир ойга узайтирилиши мумкин.

Кассация судининг ваколатлари

Кассация инстанцияси суди:

• ҳал қилув қарорини ўзгаришсиз қолдириши;
• қарорни тўлиқ ёки қисман бекор қилиб, янги қарор қабул қилиши;
• ҳал қилув қарорини ўзгартириши;
• қарорни бекор қилиб, иш юритишни тугатиши;
• аризани тўлиқ ёки қисман кўрмасдан қолдириши;
• қонунда белгиланган ҳолларда ишни бошқа судга юбориши мумкин.

Тартиб Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий суд ишларини юритиш тўғрисидаги кодекси билан белгиланган.