«ЖЭК» нима ва кўп квартирали уйни ким бошқаради?

Уй-жой ширкат хўжаликлари вазифаси нималардан иборат? — Mahalla

«ЖЭК» атамасининг ҳуқуқий мазмуни

«ЖЭК» — аҳоли ўртасида кўп квартирали уйга хизмат кўрсатувчи ташкилотга нисбатан қўлланадиган одатий атама. Амалдаги қонунчиликда эса «кўп квартирали уйни бошқариш органи», «бошқарувчи ташкилот», «бошқарувчи» ва «уй-жой мулкдорларининг ширкати» тушунчалари қўлланилади.

Шу сабабли ташкилотнинг пешлавҳасида «ЖЭК» деб ёзилганининг ўзи унинг қонуний ваколатини тасдиқламайди. Унинг номи, ташкилий шакли, раҳбари, малака сертификати ва қайси уйларни бошқариши ҳақидаги маълумотлар кўп квартирали уйларни бошқариш органларининг электрон реестрида бўлиши керак.

Кўп квартирали уйни бошқариш усуллари

Уйни бошқариш усули жойлар мулкдорларининг умумий йиғилишида белгиланади. Кўп квартирали уй:

жойлар мулкдорлари томонидан бевосита;
юридик шахс бўлган бошқарувчи ташкилот орқали;
якка тартибдаги тадбиркор сифатида рўйхатдан ўтган бошқарувчи орқали;
уй-жой мулкдорларининг ширкати томонидан бошқарилиши мумкин.

Бошқарувчи ташкилот ёки бошқарувчи танланганда у билан ҳар бир мулкдор ўртасида умумий йиғилиш белгилаган шартлар асосида ёзма бошқариш шартномаси тузилади.

Уйни бошқариш усули умумий йиғилиш қарори билан исталган вақтда ўзгартирилиши мумкин. Қабул қилинган қарор мазкур уйдаги барча турар ва нотурар жойлар мулкдорлари учун мажбурийдир.

Бошқариш органининг асосий вазифаси

Бошқариш органи:

умумий мол-мулкни сақлаши ва таъмирлаши;
кириш йўлаклари, зинапоялар ва лифт хоналарини сақлаши;
умумий муҳандислик тармоқларининг созлигини таъминлаши;
авария-диспетчерлик хизматини ташкил қилиши;
уйга туташ ҳудудни ободонлаштириши;
бажарилган ишлар ва уларнинг қиймати ҳақида мулкдорларга ахборот бериши керак.

Бошқарувчи ташкилот штатида тегишли малака сертификатига эга камида икки нафар мутахассис бўлиши лозим. Якка тартибда фаолият юритувчи бошқарувчи ҳам малака сертификатига эга бўлиши шарт.

Муҳим: бошқариш органи квартира ичидаги мулкдорга тегишли жиҳозларни бепул таъмирлашга мажбур эмас. Унинг асосий жавобгарлиги кўп квартирали уйнинг умумий мол-мулкига тааллуқли.

Тартиб «Кўп квартирали уйларни бошқариш тўғрисида»ги Қонун, Кўп квартирали уйларни сақлаш ва улардан фойдаланиш қоидалари ҳамда Вазирлар Маҳкамасининг 2024 йил 18 декабрдаги 853-сон қарори билан белгиланган.